© २०२३
२१ भदौ, काठमाडौं । आज भाद्र शुक्ल तृतीयाका अवसरमा हिन्दू नारीहरूले हरितालिका तीज पर्व उल्लासपूर्वक मनाइरहेका छन्। व्रतालु महिलाहरूले शिव–पार्वतीको पूजा गरी परिवारको समृद्धि, शान्ति, र कल्याणको कामना गर्छन्।
धार्मिक मान्यताअनुसार, सत्ययुगमा यही दिन पार्वतीले कठोर व्रत गरी भगवान महादेवलाई पति रूपमा प्राप्त गरेकी थिइन्। त्यसै कारण आजको व्रत निराहार बस्दा मनोकामना पूरा हुने विश्वास छ। पशुपतिनाथलगायतका शिवालयहरूमा बिहानैदेखि भक्तजनहरूको भीड लागेको छ।
धर्मशास्त्रका विशेषज्ञहरूका अनुसार, व्रत तीन प्रकारको हुन्छ: निराहार, जलाहार, र फलाहार। शारीरिक रूपमा सक्षमले निराहार व्रत गर्न सक्छन् भने, अस्वस्थ र सक्षम नभएकाले जलाहार वा फलाहार व्रत बस्न सक्छन्। डा. रामचन्द्र उपाध्यायले अस्वस्थ नारीहरूले रोटी वा फलाहार खाएर पनि व्रत बस्न सक्ने उल्लेख गरेका छन्।
तीज व्रत सौभाग्य, सन्तान प्राप्ति, र अविवाहित युवायुवतीले असल जीवनसाथीको प्राप्तिका लागि गरिन्छ। यो व्रतले सम्पूर्ण परिवारको कल्याण गराउने धार्मिक विश्वास रहेको छ। तीजको पूर्वसन्ध्यामा, व्रतालुहरूले विशेष दर खाएर व्रतको तयारी गर्ने परम्परा छ, जहाँ माइतीहरूले छोरीचेलीलाई बोलाएर दर खुवाउने चलन छ।
तीज पर्वमा महिलाहरूले गीत–संगीत मार्फत आफ्नो दुःख, पीडा, र सामाजिक समस्याहरूलाई अभिव्यक्त गर्छन्। यस पर्वले महिलाहरूलाई भेला गराई नाचगान गर्ने अवसर पनि प्रदान गर्छ।
तीज पर्वको प्रारम्भ बिहीबार दर खाएर हुन्छ र यसको समापन ऋषि पञ्चमीको दिन सप्तऋषिको पूजा गरी सम्पन्न हुन्छ।