प्रदूषणबारे सरकारले थाल्यो विज्ञसँग छलफल कार्यवाहक प्रधानमन्त्रीले शिक्षा विधेयकबारे सरोकारवालासँग छलफल गर्दै प्रधानमन्त्रीको सम्बोधनः मानव जातिको सुरक्षित र समृद्ध भविष्यका लागि साझा प्रयास आवश्यक प्रधाानमन्त्री ओली र श्रीलङ्काका प्रधानमन्त्री अमरासुरियाबिच भेटवार्ता कुलमान र हितेन्द्रदेवको रिटमाथिको सुनुवाइ सकियो, आदेश आजै आउने ०८४ पछि देउवा, ओली र प्रचण्डले नेतृत्व छाड्नुपर्छः विश्वप्रकाश शर्मा नेपाल र थाइल्याण्डबीच पर्यटन र संस्कृतिसम्बन्धी समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर स्वतन्त्रताका नाममा हुने हिंसा, आगजनी र लुटपाट सधैँ निषेधितः राष्ट्रपति पौडेल मेडिकल राहत लिएर नेपाली सेनाको टोली भूकम्प प्रभावित म्यानमार प्रस्थान ई. जीवन तिमिल्सैनाको नेतृत्वमा बेथीतिबिरुद्व (3D-1C) मोडल सार्वजनिक प्रधानमन्त्री ओली थाइल्यान्डमा सांसद दीपक बोहराको निधनमा संसद्‌बाट शोक प्रस्ताव पारित तीनकुने घटनामा अराजक गतिविधि गर्ने थप १८ जना पक्राउ तने बोडीमा अत्यधिक विषादी भेटियो अमेरिकाबाट फर्काइएका भुटानी शरणार्थीलाई बेपत्ता तथा देश निकाला गरिएकोमा आपत्ति प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली थाइल्याण्ड प्रस्थान मंगलबार पनि सुनको मूल्य हालसम्मकै उच्च दुवै सदनबाट पारित भए अध्यादेशलाई प्रतिस्थापन गर्न ल्याइएका पाँच विधेयक संघीयता खारेजी र हिन्दू राष्ट्र माग गर्दै बझाङमा राप्रपाको प्रदर्शन सुरेशको परिवारलाई प्रधानमन्त्रीको वचन- दोषीलाई कारवाही हुन्छ, धर्मपत्नीलाई रोजगारीको व्यवस्था मिलाउँछौं रविले भने-पार्टीभित्र भारी फेरबदल र पुनःसंरचना गर्छु, तयार रहनुस् कोटेश्वर भाटभटेनीमा राजावादी समूहले लुट्यो सामग्री काठमाडौंका यी क्षेत्रमा लगाइयो कर्फ्यू प्रदर्शनका क्रममा २५ घाइतेको केएसमीमा उपचार हुँदै प्रहरीलाई गोली चलाउन निर्देशन कर्फ्यु लगाएको क्षेत्रमा सेना परिचालन कान्तिपुर टीभी कार्यालयमा राजावादीले गरे ढुंगा प्रहार बालकुमारी र च्यासल क्षेत्रमा आन्दोलनकारीले थप ३ गाडी जलाए रहर गरेर राजतन्त्र पुनःस्थापित हुँदैनः शेरबहादुर देउवा माओवादीले भन्यो-संसदमा जवाफ नदिएसम्म सदन चल्न दिदैनौँ काठमाडौंमा भोलि दुई ठुला प्रदर्शन हुने दुर्गा प्रसाईंले भेटे पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह मुख्यमन्त्री र प्रदेश प्रमुखलाई दोहोरो सुविधाः सर्वोच्चद्वारा कारण देखाऊ आदेश जारी अछामको पाँचुली जंगलमा अबैध तरिकाले गिट्टी तथा ढुङ्गा उत्खनन, के भन्छ पीके निर्माण सेवा ? कुलमान हटाएको विषयमा जवाफ दिन आवश्यक छैनः प्रधानमन्त्री ओली सरकारको निर्णयविरूद्ध रिट लिएर सर्वोच्च गए कुलमान हितेन्द्रदेव शाक्य पनि अदालतमा राष्ट्रिय सभाको बैठक पनि स्थगित प्रतिनिधिसभामा विपक्षीको अवरोधपछि भोलिसम्मका लागि बैठक स्थगित भन्सारसम्बन्धी कानून संशोधन र एकीकरण गर्ने विधेयक समितिबाट पारित सरकारले सार्वजनिक गर्यो कुलमानलाई हटाएको निर्णय प्रधानमन्त्री ओलीलाई कांग्रेसको पूर्ण समर्थन छः सभापति देउवा बालुवाटारमा सत्तापक्षीय दलको बैठक जारी ऊर्जामन्त्रीको राजीनामा माग गर्दै प्रदर्शन प्रधानमन्त्री कपः अपराजित रहँदै पुलिस एक खेल अगावै फाइनलमा कुलमानबारे पुनर्विचार गर्न कांग्रेस सांसदको प्रस्ताव ओली, प्रचण्ड र देउवाबिच आज छलफल हुँदै पिएम कपमा आज तीन खेल हुँदै कस्तो रहला आजको मौसम ?

अस्वस्थ जीवनशैलीले निम्त्यायो नसर्ने रोगको संकट

१९ भाद्र २०८१, बुधबार

काठमाडौं, १९  भदौ – अस्वस्थ जीवनशैली र बदलिँदो जीवनशैलीका कारण नसर्ने रोगहरू विश्वभर जटिल समस्या बन्दै गइरहेका छन्। विश्वव्यापीकरण, सहरीकरण, जनसंख्या वृद्धि, र वातावरणीय प्रदूषणजस्ता कारणहरूले नसर्ने रोगहरूको जोखिमलाई अझै बढाइरहेको छ।

नसर्ने रोगहरूको वृद्धि:
क्यान्सर, मधुमेह, मुटुरोग, दम, उच्च रक्तचापजस्ता रोगहरू अस्वस्थ जीवनशैलीका कारण तीव्र रूपमा बढिरहेका छन्। मुटुरोग विशेषज्ञ डा. राजेन्द्र कोजुका अनुसार, धेरैजसो बिरामीहरूमा उच्च रक्तचाप, मधुमेह, छाती दुख्ने समस्या, र मुटुको समस्याहरू देखिने गरेका छन्। यी सबै नसर्ने रोगका लक्षण हुन्, जुन स्वस्थ खानपान र नियमित व्यायामले नियन्त्रणमा राख्न सकिन्छ। तर, यति जान्दाजान्दै पनि धेरैले आफ्नो स्वास्थ्यप्रति ध्यान नदिएको उनको अनुभव छ।

बालबालिकामा मोटोपन, अधिक चिल्लो र गुलियो खानपान, र शारीरिक व्यायामको कमीले समस्या बढाउँदै लगेको छ।

नसर्ने रोगको मृत्यु दर:
विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लुएचओ) का अनुसार, हरेक वर्ष नसर्ने रोगहरूका कारण ४० मिलियनभन्दा बढी मानिसको मृत्यु हुन्छ, जुन विश्वभरका कुल मृत्युदरको ७४ प्रतिशत हो। विशेषगरी निम्न र मध्यम आय भएका देशहरूमा यो समस्या गम्भीर बन्दै गइरहेको छ।

कार्डियो भास्कुलर रोग (सिभिडी) बाट हरेक वर्ष १७.९ मिलियन, क्यान्सरबाट ९.३ मिलियन, र क्रोनिक रेस्पिरेटोरी रोगबाट ४.१ मिलियन मानिसहरूको मृत्यु हुन्छ।

मुख्य कारणहरू:
नसर्ने रोगहरूको प्रमुख कारण अस्वस्थ जीवनशैली नै हो। सूर्तीजन्य पदार्थको सेवन, शारीरिक व्यायामको कमी, मद्यपान, धुमपान, अस्वस्थ खानपान, र वायु प्रदूषणले यसमा प्रमुख भूमिका खेलिरहेका छन्। नसर्ने रोगहरूले दीर्घकालीन र सुस्त गतिमा शरीरलाई असर पुर्‍याउँछ, जसले भविष्यमा ठूलो जटिलता निम्त्याउन सक्छ।

रोकथामको उपायहरू:
नसर्ने रोगहरूलाई रोक्नको लागि उपचारभन्दा पनि रोकथाममा ध्यान दिन महत्वपूर्ण हुन्छ। मधुमेह रोग विशेषज्ञ डा. ज्योति भट्टराईका अनुसार, स्वस्थ जीवनशैली अपनाउनुपर्छ, जसले भविष्यमा यस्ता रोगहरूबाट बच्न मद्दत गर्छ। सन्तुलित भोजन, नियमित व्यायाम, र स्वस्थ खानपानले नसर्ने रोगहरूबाट जोगिन सकिन्छ।

विद्यालय स्तरमै विद्यार्थीहरूलाई सचेत गराउने र अभिभावकहरूलाई जनचेतना प्रदान गर्न जरुरी छ। यसका साथै, राज्यले पनि स्कुलको पाठ्यक्रममा स्वस्थ जीवनशैलीसम्बन्धी पैरवी गर्नुपर्छ, र व्यायाम गर्ने ठाउँको निर्माणमा ध्यान दिनुपर्छ।

नेपालको प्रयास:
नसर्ने रोगहरूको बढ्दो प्रकोपले विश्वभर चिन्ता बढाइरहेको बेला, नेपालले यसलाई व्यवस्थित रूपमा रोकथाम गर्न र नियन्त्रण गर्न “नसर्ने रोगसम्बन्धी बहुक्षेत्रीय कार्ययोजना (सन् २०२१–२०२५)” तयार गरेको छ। नेपालले सन् २०२५ सम्ममा नसर्ने रोगका कारण हुने मृत्यु २५ प्रतिशतले घटाउने लक्ष्य राखेको छ, जसले दीर्घकालीन स्वास्थ्य सुरक्षामा योगदान पुर्‍याउनेछ।